عقد اجاره در دیدگاه مشهور فقهی عقدی تملیکی محسوب می‌شود و یکی از آثار بارز این دیدگاه را می‌توان در پیامدهای نقض اجاره از سوی اجیر خاص ملاحظه کرد. نقض قرارداد اجاره از سوی اجیر خاص ممکن است به صورت‌های متعدد واقع شود؛ مانند کارکردن برای خود، کارکردن برای دیگری به‌صورت مجانی، و کارکردن برای دیگری در برابر عوض. و مسئولیت اجیر، با توجه به این صورت‌ها و نیز صورت‌های گوناگون اجیر خاص، احکام متفاوت دارد. در این مقاله حکم مسئله براساس این صورت‌ها و نیز با توجه به مبنای تملیکی و عهدی‌ بودن عقد اجاره بررسی می‌شود. نتیجه این بررسی نشان می‌دهد، به‌طورکلی، براساس نظریۀ مشهور، در صورت نقض اجاره از سوی اجیر خاص، مستأجر می‌تواند عقد اجاره را فسخ و اجرت‌المسمای آن را مسترد کند یا آن را اِبقا و اجرت‌المثل منفعت فوت‌شده را مطالبه کند.
اسماعیل نعمت‌اللهی
اجیر خاص ضمان قرارداد اجاره مسئولیت

قانون مدنی درباره مسئولیت اجیر، در صورت نقض عقد اجاره ، مقرره خاصی ندارد و در این زمینه باید به قواعد عمومی آن و سایر مقررات قانونی متوسل شد.از این مقررات ماده 515 قانون آیین دادرسی مدنی و تبصره 2 آن است.براساس این ماده اجرت المثل قابل مطالبه و به موجب تبصره 2 خسارت ناشی ازعدم النفع غیر قابل مطالبه است.البته باید یادآوری کرد موضوع این نوشته بررسی مفهوم و مصادیق عدم النفع نیست.اما نتیجه عملی این تحقیق در این زمینه سودمند است.چون با توجه به تقابل دو مفهوم اجرت المثل و عدم النفع، در ماده 515 آیین دادرسی مدنی و تبصره 2 آن، مواردی که بتوان اجیر متخلف را ضامن اجرت المثل دانست موضوعاً از شمول مفهوم عدم النفع خارج خواهد بود.