اکثر فقها بدون اینکه وصیت را ابتدا به تملیکی و عهدی تقسیم نمایند و محل نزاع را کاملا مشخص سازند، وارد بحث شده اند که وصیت عقد است یا ایقاع ؟ البته همان طور که می دانید محل نزاع ( وصیت تملیکی ) است و گرنه د راینکه ( وصیت عهدی و فکی ) جزء ایقاعات است و هیچ نیازی به قبول طرف مقابل ندارد، شکی نیست و مورد قبول اکثر قریب به اتفاق فقها و حقوقدانان است . البته فقهای متأخر و همچنین قانون مدنی ابتدا محل نزاع را مشخص کرده و مورد نزاع را وصیت تملیکی قرار داده اند . اینک این بحث را از دو دیدگاه مورد بررسی قرار می دهیم : 1: ماهیت وصیت از تظر فقیهان و حقوقدانان 2: ماهیت وصیت از منظر قانون مدنی
آیت الله عباسعلی عمید زنجانی سهیل جدی بشری کریمی
ماهیت حقوقی وصیت عقد ایقاع موصی تملیک فکی عهدی
  1. جعفری، لنگرودی، محمد جعفر (1370) حقوق مدنی ،وصیت ، تهران ، ققنوس

  2. طاهری ، حبیب الله ، حقوق مدنی (9و 8 ) جلد پنجم ، قم ، دفتر انتشارات وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم

  3. کاتوزیان، ناصر (1376)، وصیت در حقوق مدنی ایران ،تهران ، ققنوس

  4. محقق داماد ، سید مصطفی (1368)، بررسی فقهی و حقوقی وصیت، تهران، اندیشه های نو در علوم انسانی

مقصود از بحث ماهیت حقوقی وصیت، توضیح این مسئله است که آیا وصیت از اعمال حقوقی یک طرفه (ایقاع) است و با ایجاب موصی محقق می شود، یا برای وقوع آن غیر از اراده ی موصی، اراده ی دیگری هم تأثیر دارد و به بیان دیگر وصیت، یک عمل حقوقی دو طرفه ( عقد) است؟ 

 

 

 

 

 

 

 

مقاله ی  منتشر شده در فصلنامه حقوق، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دوره 39 ،شماره 2، تابستان 1388