ارتباط جرایم در معنای عام، به شکل­های مختلف قابل تصور است که ناشی از وحدت جرم توسط مجرمین متعدد یا تعدد جرم با وحدت مرتکب و یا وحدت انگیزه (داعی) مجرمین متعدد است. علاوه بر این در حالت تعدد مادی (واقعی) می­توان قائل به نوعی ارتباط بین برخی از جرایم در معنای خاص بود که با وجود دارا بودن عنوان مستقل مجرمانه، قابلیت تفکیک از یکدیگر را نداشته و بیشتر ارتکاب آنها با هم صورت می­پذیرد و به همین جهت آنان را جرایم مرتبط می نامند. در خصوص جرایم مرتبط در حالت خاص سه دیدگاه مشخص قابل ذکر است؛ دسته­ای قایل به وحدت این جرایم بوده، دسته­ای این جرایم را تعدد معنوی تلقی نموده و دسته آخر هم این جرایم را مستقل دانسته و تعدد مادی را محقق می­دانند. در این تحقیق ضمن بررسی رویه تقنینی و قضایی، ادله هریک از نظریات مذکور طرح شده و نهایتاً نظریه مختار و دلایل پذیرش آن بیان می­گردد.
جلال الدین قیاسی احسان یاوری
جرایم مرتبط تعدد جرم تعدد مادی تعدد معنوی

تعدد جرم از جمله مسائل مبتلا به دادرسیهای کیفری است که مراد از آن ارتکاب چنـدین جرم توسط یک فرد قبل از اعمال مجازات است. طبیعی است ارتکاب چندین عمل مجرمانه توسط یک فرد، نسبت به زمانی که یک عمـل مجرمانـه ارتکـاب مـییابـد، حـاکی از حالـت خطرناکتر مجرم برای جامعه است و در صورت عدم برخورد مناسب با چنین مجرمی، تکرار جرم در آینده از احتمال بیشتری برخوردار خواهد بود. از ایـن رو اقسـام نظـامهـای کیفـری برخورد شدیدتری با حالت تعدد جرم را تجویز نموده اند که البته نوع برخورد و تعیین میزان مجازات، حسب پذیرش نظریه های مختلف درباره مجازات مرتکبین جـرایم متعـدد متفـاوت
است. صرف نظر از تعریفهای ارائه شده درباره تعدد جرم و فلسفه چگونگی تعیین مجازات برای این دسته از جرایم، مقوله ای خـاص از بحـث تعـدد جـرم در حالـت اخـتلاف عنـاوین مجرمانه محل بحث این مقاله است که از آن با عنوان «جرایم مرتبط» یا «لازم و ملزوم» یـا «جرایم غیر قابل تفکیک» یاد میشود.