در حقوق جزای بین الملل اصل بر صلاحیت سرزمینی است. در عین حال کشورها در چند حالت استثنایی به توسعۀ قلمرو مکانی حقوق کیفری خود به خارج از قلمرو حاکمیت هم مبادرت می کنند. به این معنا که درصورت ارتکاب جرم در خارج از قلمرو حاکمیت خود، قوانین و دادگاه های خود را واجد صلاحیت رسیدگی به آن می دانند . یکی از این موارد وقتی است که جرم ارتکابی در خارج، منافع اساسی و حیاتی آنها را در معرض خطر می گویند . با « صلاحیت واقعی » قرار دهد. به صلاحیتی که در چنین حالتی ایجاد می شود توجه به ماهیت و شدت جرایم موضوع اصل صلاحیت واقعی، کشورهای مختلف هیچ محدودیت و شرطی را برای اعمال چنین صلاحیتی قائل نیستند، درحالی که در قوانین لازم الأجرای فعلی ایران، برای اعمال آن شرط حضور مجرم در کشور به رسمیت شناخته شده است. لذا دادگاه های ایران صلاحیت رسیدگی غیابی به جرایم موضوع صلاحیت واقعی را ندارند. در تحولی مفید، این محدودیت در لایحه جدید مجازات اسلامی برداشته شده و گستره منافع اساسی و حیاتی موضوع این اصل هم تا حدودی گسترش پیدا کرده است.
حسن پوربافرانی
منافع اساسی و حیاتی قلمـرو مکـانی حقـوق جـزا حقـوق جـزای بـین الملل اصل صلاحیت واقع اصل صلاحیت سرزمینی

در بحث از قلمرو مکانی حقوق جزا، اصل بر صلاحیت سرزمینی است و توسعۀ صلاحیت اعمال قوانین کیفری به خارج از قلمرو حاکمیت، یک حالت استثنایی است. در یک نگاه کلی این حالت استثنایی از دو مبنا ناشی می شود که البته خود قابل تفکیک به دو مبنای فرعی دیگر استمبنای اول، ماهیت و شدت جرم ارتکابی است که هر چند در خارج از قلمرو حاکمیت واقع شده، اما خطرناکی و شدت آن توجیه کننده مداخلۀ مقامات تقنینی و قضایی کشور
اعمال کننده صلاحیت است.به دو اصل صلاحیتی که از این مبنا ناشی می شود، اصل صلاحیت واقعی (Protective principle) و اصل صلاحیت جهانی میگویند.مبنای دوم رابطۀ تابعیت است. به این صورت که کشور متبوع متهم یا مجنی علیه قوانین کیفری خود را نسبت به آنها در خارج از قلمرو حاکمیت خود هم قابل اعمال می داند.....