دعوای متقابل یکی از دعاوی طاری است که از سوی خوانده علیه خواهان دعوای اصلی اقامه می شود. از این رو، برخی گمان کرده اند که دعوای متقابل تابع دعوای اصلی بوده و زوال دعوای اصلی موجب زوال آن می گردد. در این مقاله خواهیم دید که جز در موارد استثنایی، زوال دعوای اصلی تأثیری بر دعوای متقابل نداشته و این دعوا مستقلا به حیات حقوقی خود ادامه می دهد. دعوای متقابل یکی از دعاوی طاری است که از سوی خوانده علیه خواهان دعوای اصلی اقامه می شود. از این رو، برخی گمان کرده اند که دعوای متقابل تابع دعوای اصلی بوده و زوال دعوای اصلی موجب زوال آن می گردد. در این مقاله خواهیم دید که جز در موارد استثنایی، زوال دعوای اصلی تأثیری بر دعوای متقابل نداشته و این دعوا مستقلا به حیات حقوقی خود ادامه می دهد.
سام محمدی علی محمدزاده
استرداد دعوا دعوای اصلی دعوای طاری دعوای متقابل

آنچه دراین مقاله مورد توجه است چگونگی تاثیر زوال دعوای اصلی بر دعوای متقابل می باشد که در نوشته های حقوقی به اختصار برگزار شده است.بررسی کیفیت این تاثیر بستگی به علت زوال دعوای اصلی دارد که به طور کلی شامل 4 مورد است:

1-زوال حق مورد دعوا

2-استرداد دادخواست

3-سازش

4-صدور رای

موضوع بحث این مقاله نیز با توجه به علل مزبور در 4 گفتار قابل بررسی است.اما چون در سازش، تراضی طرفین نقش آفرین است،از دیدگاه این مقاله، بحثی مستقل وجود ندارد، جز اینکه اگر سازش طرفین، شامل هر دو دعوا باشد، بسته به اینکه سازش در دفتر اسناد رسمی یا در دادگاه واقع شده باشد، حسب مورد، دادگاه ختم موضوع را در پرونده قید یا گزارش اصلاحی صادر نموده و نهایتا هر دو دعوا خاتمه می پذیرد.اما اگر موضوع سازش منصرف از دعوای متقابل باشد، دادگاه مکلف به ادامه رسیدگی به دعوای متقابل خواهد بود.