موضوع قرارداد استصناع، ساخت کالایی است که بوسیله سفارش دهنده به سازنده با بیان اوصاف و مشخصات آن سفارش داده می شود تا در مدتی معین سازنده با تهیه مود اولیه، کالای مورد نظررا برای سفارش دهنده ساخته و به وی تحویل کند. چنانچه عقد استصناع را منطبق بر یکی از عقود معین چون بیع یا اجاره و یا جعاله و حتی ترکیبی از بیع و اجاره یا بیع و وکالت بدانیم باید احکام آن عقد نیز بر آن مترتب باشد، در غیر این صورت، مستقل بودن قرارداد استصناع را می توان با عنایت به عمومات عقود و اصل آزادی قراردادها و بنای عقلاء توجیه کرد.
سعید منصوری
استصناع بیع سلم بیع معدوم بیع دین به دین غرر اجاره جعاله

هرچند امروزه سفارش و ساخت کالا موضوعی متداول و معمول است ولی به همان میزان از نظر حقیقت حقوقی و ماهوی، امری قابل تامل و مستدعی رفع ابهام است.لذا ضروری است که به عنوان یک قرارداد جایگاه آن در ساختار حقوقی ایران تبیین شود که آیا می توان آن را با عنایت به تعریف قانون مدنی از بیع در ماده 338 و اجاره در ماده 466 و جعاله در ماده 561 قانون مدنی منطبق دانست یا این که ماهیت این قرارداد را می توان در قالب عقد عهدی و غیر معین که آثار کلی عقود معاوضی بر آن مترتب است تبیین کرد. 

مقاله حاضر در صدد تحلیل و اخذ تصمیم و نتیجه در خصوص سوالات مطرح شده در این نوشتار می باشد.