یکی از مباحث مهم آیین دادرسی مدنی، بحث اختلاف در صلاحیت مراجع قضاوتی است. عنوان فصل دوم باب اول قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 (مواد 26-30)، اختلاف در صلاحیت و نحوه حل آن است لیکن در این فصل، اختلاف در صلاحیت ذاتی از صلاحیت محلی تفکیک نشده است. علاوه بر این، صلاحیت نسبی نیز یکی از اقسام صلاحیت است که ظاهراً مقنن آن را با صلاحیت محلی یکی دانسته است. خواهیم دید که این دو نوع صلاحیت با یکدیگر تفاوت دارند. در فصل مزبور، اشاره ای به اختلاف در صلاحیت نسبی نشده است. در این مقاله، ضمن تفکیک صلاحیت محلی از نسبی، مفهوم اختلاف در صلاحیت و اقسام مختلف آن و نحوه حل این اختلافات مورد بررسی قرار می گیرد.
حمید ابهری
اختلاف ذاتی صلاحیت محلی نسبی

صلاحیت در لغت به معنای شایستگی، دخوری، سزاواری و اهلیت است.از لحاظ حقوقی در قانون آیین دادرسی داگاهها ی عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 تعریفی از صلاحیت به چشم نمی خورد اما می توان گفت که صلاحیت تکلیف و حقی است که مراجع قضاوتی در رسیدگی به دعاوی، شکایات به حکم قانون دارا می باشند.مواد 26 تا 30 قانون آیین دادرسی مدنی درباره اختلاف در صلاحیت است.

اختلاف در صلاحیت وقتی محقق می شود که مراجع قضاوتی نسبت به صلاحیت یا عدم صلاحیت، مرجع دیگر را حسب مورد صالح یا نا صالح بداند به عبارت دیگر، اختلاف در صلاحیت وقتی تحقق می یابد که دو یا چند مرجع در مقابل و روبروی یکدیگر ایستاده و هرکدام حسب مورد، مرجع دیگر را صالح یا نا صالح به رسیدگی بداند.

اختلاف در صلاحیت اقسام مختلف دارد که باید آن ها را از یکدیگر تفکیک کرد و حکم هر مورد را مشخص کرد.اختلاف در صلاحیت را می توان از جهت منفی یا مثبت و هم چنین از جهت اختلاف در نوع صلاحیت (ذاتی-محلی-نسبی) تقسیم بندی کرد.