یکی از قواعدی که در فقه ذیل شرایط عوضین در عقود معاوضی (شهید اول، 1400ق، ص62؛ یزدی، ج1410 ،1ق، ص61؛ سنهوری، ج1998 ،2م، ص45)، به خصوص عقد بیع، درباره آن بحث میشود، قاعده نفی غرر است. در قانون مدنی نیز این قاعده کاربرد دارد و برخی از مواد آن مانند بند 3 ماده 190 و ماده 216 براساس این قاعده تنظیم شده اند؛ هرچند که به صراحت به آن اشاره ای نشده است. حقوقدانان نیز بر حسب مورد و بیشتر در مبحث شرایط اساسی صحت معامله، این قاعده را بررسی کرده اند (کاتوزیان، ج1392 ،2، ص182-212؛ شهیدی، ج1388 ،1، ص288-310؛ صفائی، 1389، ص132 -137)، اما جوانب مختلف و به خصوص کاربرد این قاعده، با وجود اهمیت و قدمت آن، . چنانکه شایسته است بحث و بررسی نشده است وجود اختلاف میان فقیهان اهل سنت و شیعه در خصوص انطباق مفهوم این قاعده بر بعضی قراردادها، به خصوص عقود جدید، مانند بیمه که اکثریت دسته اول (الزحیلی ج1422 ،5ق، ص3415-3428؛ الزحیلی، ج1422 ،6ق، ص4181-4183) آن را عمدتاً به دلیل وجود غرر، باطل، و دسته دوم آن را صحیح میدانند (خویی، ج1427 ،2ق، ص19-20، امام خمینی، 1981م، ص608؛ مطهری، 1392، ص149)، حاکی از تحلیل نشدن دقیق این قاعده و تعهدات طرفین عقد بیمه از سوی دسته اول است.
این مقاله مفهوم غرر و کاربرد آن در قراردادها را به صورت موجز بررسی میکند مراد قراردادی است که از نظر متعاملین کامل، ولی بعضی از بندهای قرارداد و یا شروط آن دارای ابهام است.


چکیده:عنوان غرر از موضوعاتی است که هم در فقه و هم در حقوق از جهات مختلف بررسی، و دربارۀ آن بحث شده است. اما باوجود قدمت بحث و اهمیت آن، در خصوص کاربرد غرر در قراردادها، به‌ویژه در عقود جدید، هنوز ابهام‌هایی هم در کلمات فقیهان و هم حقوق‌دانان به‌چشم می‌خورد. این مقاله مفهوم غرر و قلمرو و کاربرد آن در قراردادها را به‌طور موجز بررسی کرده، به‌اجمال نشان می‌دهد که موارد کاربرد غرر در قراردادها فراتر از آن است که در قانون مدنی و متون حقوقی به آن اشاره شده است.
تایید شده:on
منابع و مآخذ:محمد علی انصاری پور
نویسنده مقاله و یا کتاب:استادیار گروه حقوق خصوصی دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران
قابل فروش:on
تصویر جلد:{"path":"app\/upload\/5999.png","size":3133,"type":"image\/png"}
فایل مقاله:{"path":"app\/upload\/\u063a\u0631\u0631.pdf","size":276354,"type":"application\/pdf"}
کلمات کلیدی: تردید، جهل، خطر، غرر، معاملۀ غرری
برای دوستانتان به اشتراک بگذارید

برای اشتراک گذاری این صفحه، روی هر کدام از شبکه های اجتماعی که مایل بودید کلیک کنید: