ناظر علمی منا ابوفاضلی - وکیل دادگستری 1400/08/23 حقوق خانواده

مطالبه مهریه


مهریه مالی است که به موجب محقق شدن عقد نکاح (ازدواج) به ملکیت زن در می آید و مرد متعهد می شود که آن را به زن پرداخت کند. برای مترادف مهریه در زبان فارسی کلمه کابین در نظر گرفته شده و در قرآن کریم الفاظی مثل صداق و نحله به جای واژه مهریه در نظر گرفته شده است. اقسام مهریه سه دسته اند: 1-مهرالمسمی- 2-مهرالمثل- 3-مهرالمتعه (مختصر حقوق خانواده، دکتر سید حسین صفایی و اسدالله امامی، صفحه: 157-156)

مهرالمسمی: اگر دو طرف عقد نکاح( زن و مرد) قبل از ازدواج و یا بعد از ازدواج اما قبل از رابطه زناشویی مهریه را با توافق و تراضی یک دیگر تعیین کنند به این نوع مهریه مهرالمسمی می گویند(المسمی: تعیین شده، معین شده) لازم به ذکر است که اگر در ضمن عقد نکاح مهریه تعیین نشود و یا عدم وجود داشتن مهر درج گردد(خانم مستحق هیچ گونه مهریه نیست) در این حالت زوجه مفوضة البعض ( یعنی زن بدون مهریه)

خواهد بود. بطور کلی در عقد ازدواج دائم مهریه از ارکان اصلی عقد نیست و عدم تعیین مهریه خللی به درست بودن عقد وارد نمی کند اما از آنجا که پرداخت مهریه به زن توسط مرد یک تکلیف شرعی است بنابراین شرط عدم وجود مهریه یک شرط خلاف شرع بوده و خلاف قاعده استحقاق زن از مهر می باشد با این تفسیر نیز شرطی نامشروع بوده و باطل است اما عقد ازدواج را باطل نمی کند.

مهرالمثل: اگر در ضمن عقد نکاح مهریه تعیین نشود و بعد از عقد هم طرفین مهریه را تعیین نکنند و نزدیکی نیز واقع شود زن مستحق مهر المثل خواهد بود. (ماده 1087 قانون مدنی)

مهرالمتعه: اگر در هنگام عقد نکاح مهریه تعیین نشود و بعد از ازدواج هم طرفین مهریه را تعیین نکنند و مرد قبل از نزدیکی زن را طلاق بدهد زن مستحق مهرالمتعه خواهد بود. (ماده 1093 قانون مدنی)

لازم به ذکر است که در شرع و عرف پرداخت مهریه از طرف مرد به زن نشان دهنده ارج و احترامی است که مرد برای زن قائل است.

(مختصر حقوق خانواده_دکتر سید حسین صفایی و اسدالله امامی، صفحه: 200-156)